Onderzoekster Emanuela Pasciuto van VIB-UAntwerpen heeft een belangrijke erkenning gekregen voor haar onderzoek naar alzheimer. Voor haar project “Studying the role of Microglia and T cells interaction in Alzheimer’s Disease” ontvangt zij een grant van 300.000 euro van Stopalzheimer. Daarbovenop werd ze bekroond met de Young Researcher Award, goed voor een extra 50.000 euro.
Ontstekingen als sleutel in alzheimer
Haar project focust op de rol van ontstekingen in de hersenen bij alzheimer. Ontstekingsprocessen spelen een belangrijke rol bij het ontstaan en de verergering van de ziekte. Genetisch onderzoek bij mensen toont aan dat bepaalde genen die betrokken zijn bij het immuunsysteem het risico op alzheimer verhogen. Eén van de belangrijkste is het HLA-DR-gen, dat een rol speelt in de communicatie tussen immuuncellen.
Microglia en T-cellen: beschermend of schadelijk?
In de hersenen gebruiken microgliacellen HLA-moleculen om te communiceren met T-cellen. Bij mensen met de ziekte van Alzheimer zijn deze T-cellen in grotere aantallen aanwezig in de hersenen. Het is echter nog onduidelijk of de samenwerking tussen microglia en T-cellen de hersenen beschermt of net bijdraagt aan schadelijke ontstekingen.
Om dit te onderzoeken werken Emanuela Pasciuto en haar team met innovatieve in vivo modellen waarin microglia volledig ontbreken of waarin ze geen functioneel HLA-gen bezitten. Door deze modellen te vergelijken met normale situaties kan het team nagaan:
- of microglia noodzakelijk zijn om specifieke T-cellen in de hersenen aan te trekken of te activeren bij alzheimer;
- hoe HLA-moleculen de reactie van microglia op amyloïde plaques beïnvloeden;
- en hoe deze interacties het ontstekingsproces en het ziekteverloop sturen.
Daarnaast wordt ook menselijk hersenweefsel geanalyseerd om de bevindingen uit de modellen te toetsen aan de situatie bij patiënten. Die combinatie van fundamenteel en translationeel onderzoek maakt het project bijzonder sterk.
Op weg naar gerichtere behandelingen
Door beter te begrijpen hoe microglia en T-cellen met elkaar communiceren in het alzheimerbrein, wil Emanuela Pasciuto nieuwe aanknopingspunten vinden voor therapieën die ontstekingsprocessen preciezer kunnen bijsturen. In plaats van het immuunsysteem volledig te onderdrukken, zou men zo schadelijke interacties kunnen afremmen en beschermende functies behouden.
